السيد محمد حسين الطهراني
67
معاد شناسى (فارسى)
گرفته و با سيطره و غلبهاى كه بر آنان نموده است آنها را از حقوق اوّليّهء خود كه آزادى در بجا آوردن مناسك دينيّه و امر به معروف و نهى از منكر و اقامهء شعائر الهى و تشكيل حكومت حقّهء عدل و نَصِفَت اسلامى بوده است محروم كرده ، و در أعمال و رفتار شخصى و اجتماعى تابع خود نموده است . فرشتگان قبض ارواح درحاليكه ميخواهند جان آنانرا بستانند آنها را مخاطب قرار داده ميگويند : كجا بوديد شما و در چه موقعيّت و شرائطى قرار داشتيد ؟ چون اين فرشتگان كه بدانها ميرسند و نفوس تيره و تاريك و محروم و جامد و راكد و تحت فشار كفر قرار گرفتهء آنها را مىنگرند ، مىفهمند كه مصيبتى عظيم بر آنان رسيده است و دچار حرمان شديدى شدهاند ؛ لذا از روى تعجّب - چون اين بلا و مصيبت بسيار بزرگ بوده و انسان را از سطح عبوديّت خدا ساقط نموده است - مىپرسند : شما در چه محيط و اجتماعى زيست مينموديد و با چه شرائطى مواجه بوديد كه اينطور نفوس شما خراب و آسيب ديده است ؟ افرادى كه در حال قبض روحند پاسخ ميدهند : ما از جملهء مستضعفان در روى زمين بودهايم ، كه اين بلا و ابتلا از ناحيهء گروه مستكبر - كه بر ما چيره شدند - دامنگير ما شد ، و گرنه ما به خودى خود ميل به انحراف نداشتيم و در تحت قيمومت ملّت كفر بودن را كه موجب سلب نورانيّت نفس و سلب عبوديّت پروردگار و اطاعت